Herşeyin başladığı gün, Sziget Day Zero – Reggae Şöleni

Sziget “Day Zero”: Kutlama ve Anma
Sziget’in artık geleneksel hale gelen “Day Zero”su bu yıl 10 Ağustos’ta iki kaçırılmayacak mega konser ile karşınızda. Day Zero, festivalin resmi başlangıç tarihinden bir önceki güne verilen isim. Jamaika fiestası ‘Reggae ve Ska Kutlaması‘ adı altında ana sahnede Bob Marley‘in doğumunun 65 yıl dönümü kutlayacak, uluslararası yıldızların yanında Macar isimler de sahne alacak. World Music sahnesinde yine Macar rock’ın ve dünya müziğinin büyük isimleri geçtiğimiz sene kaybettiğimiz efsanevi söz yazarı, şarkıcı Tamás Cseh‘in müzikal kilometre taşlarını yeniden ziyaret edecek.
Reggae Kutlamaları
Bob Marley, reggae müziği dünya çapında popüler hale getiren tüm zamanlar en büyük reggae sanatçısı, 65 yıl önce doğdu. Bu yıldönümünde Sziget bir “Reggae ve Ska Kutlaması” adı altında, neredeyse yarım gün boyunca, türün ünlü uluslararası yıldızlarından büyük Macar gruplara kadar uzanan bir şenlik ve fiesta vaad ediyor. Macar popüler müziğinde reggae yaşam tarzıyla tanınmış Ladánybene 27 öğleden hemen sonra performansına başlıyor. 1991 yılında çıkan ilk albümlerinden beri yorulmadan reggae imparatorluğunu keşfeden grup, 18 yıldır LB Uluslararası Reggae Kampının başını çekiyor.  1995 yılında nihayet Jamaika’ya seyahat ederek, önlerindeki pek çok yıl için gereken ilhamı sağladılar. Sırasıyla 1995 ve 1996 yıllarında piyasaya çıkan ”Van meg a világon” ve “Pozitív” albümlerinden başka, “Bob Marley emlékére” isimli bir Bob Marley cover albümü çıkardılar. O zamandan beri Carlos Santana ve The Wailers ile çaldılar ve Sziget Festivali’ne KRSA és a Paso Brass grubuyla beraber ile fiesta duygularını ateşleyen bir başlangıç yapacaklar.

Onları The Aggrolites takip edecek. Çağdaş reggae trendsetter’larından biri olan bu Los Angeles’lı grup, “kirli reggae” akımını oluşturan isim olarak anılıyor. Onların soul, punk-rock, ska ve reggae karışı bundan yedi yıl önce ortaya çıkıyor ve hayran kitlesi halen büyüyor. Reggae’ye verilen bu yeni yön kesinlikle müthiş ve The Clash ile Otis Redding’i aynı anda dinliyormuş hissi uyandırıyor. Üç albümleri olan grup, bu sene The Skatalites ile turluyor ve şansımıza aynı zamanlarda Sziget’te yer alıyor. 1962 yılında Jamaika bağımsızlığını ilan ettikten sonra ska sahnesinde ulusal dans müziği türüyle bir patlama yaşatan Skatalites, blues, caz, Afrika ritimleri ve Calypso geleneklerini birleştiren bir tarza sahip. 1964 yılında kurulan grubun, dağılmadan önce altın çağları on sekiz ay sürdü. Yetmişlerin ortalarında tekrar bir araya geldiler ve o zamandan beri, bazı üyelerine veda etmek zorunda kalsalar da varlıkları ve efsaneleri tam gaz sürdürmeye devam ettiler. Ama orijinal line-up (Lester Sterling, Lloyd Knibb, Doreen Shaffer ve Cedric Brooks dört üye) Sziget 2010′da ana sahnedeki performansında kesinlikle tüm büyük hitleri çalacak. Altmışlı yıllarda skanın taze ateşi Kingston – The Maytals ile yanarken, – Frederic ‘Toots’ Hibbert, Nathaniel ‘Jerry’ Matthias ve Raleigh Gordon oluşuyordu – “Do the Reggay” şarkısında “reggae” kelimesini ilk defa kullandı. Jamaikalı ritimlerin yanında, gospel ve soul lezzetleri de onların roots reggae-sahnesinde öne çıkmalarında güçlü bir etkisi var. Yetmişli yıllarda isimlerini Toots & Maytals olarak değiştirdiler ve line-up’ları sıkça değişmesinine rağmen, popülerlikleri hiç bir zaman eksilmedi. 2004′de “True Love” ve 2007 yılında “Light Your Fire” albümlerini yayınladılar, 2010 yılında ise sonunda Macaristan Sziget festivalinde ilk defa sahnede olacaklar. Ve elbette bu line-up’ın olmazsa olmaz grubu, uluslararası 250 milyon albüm satışının sahibi, dünyanın en ünlü reggae kurumu, hala “Bob Marley and The Wailers” isminin altında The Wailers. Ta 1964 yılında Bob Marley ve bir kaç arkadaşı tarafından “The Wailin ‘Wailers” adıyla küçük bir grup olarak batı Kingston’un Trenchtown ghettosunda ortaya çıktı.  Marley evlenip ABD’ye taşınınca grup bölündü,  ama Marley onları 1967 yılında tekrar bir araya getirdi. 1972 yılında Chris Blackwell’in Island Records’uyla bir anlaşma yaptılar ve reggae tarihinin eşsiz bir müzikal yolculuğu burada başladı. Bugün “The Wailers”ın son orijinal üyesi, dünyanın en iyi reggae bas gitaristi olarak kabul edilen Aston “Family Man” Barrett olsa da,  The Wailers gelecek, görecek, fethedecek ve ve Sziget için tüm greatest hits’lerini de yanında getirecek. İngiltere’de Yetmişlerin sonuna doğru kurulan çok kültürlü grup işsizlik ödeneği için başvuruda doldurulan formdan ismini alan UB 40‘ninde özel bir önemi var. Robin ve Ali Campbell, işçi sınıfından gelen bu iki isim neyse ki işsizlik parasıyla geçinmekten daha iyi bir şey yaptılar, yeni bir grup kurmaya karar verdiler, hem de çocukluklarından beri tutkuları olan bir tarzda, reggae. 1980 yılında ilk albümleri listelere ikinci sırada gitti ve 71 hafta boyunca listelerde kaldı. İkinci albümleri, ‘Present Arm’ da ikinci sırada girdi ve 38 hafta boyunca listelerde kaldı. 1983 yılında çıkardıkları cover albümü “Labour Of Love” ise sonunda bir numaraya çıktı, ve listelerde 18 ay boyunca yerini korudu. Bu üç albümün başarısını geçmek zor olabilir, ancak hiçbir şekilde grubun kariyerini duraksatmadı. ’Labour Love’ı üç albüm takip etti ve 2005 yılında yaptıkları albüm ‘Who You Fighting For?’ Grammy adayı oldu ve her zaman en büyük festivallerde sahnede oldular. Bu başarı hikayesi Ali Campbell’ın 2008 yılında solo kariyerine başlamak için gruptan ayrılmasıyla bile sekteye uğramadı; onun yerini kardeşi Duncan aldı ve 2010 senesinde ‘Labour Love IV’ onunla kaydedildi. Yani bir konuda hiç şüphe yok, bizi harika bir parti bekliyor…

Tamás Cseh’i Hatırlamak

Macar rock ve dünya müziği sahnesinin en önemli oyuncuları “Eszembe jutottál – Főhajtás Cseh Tamás előtt” başlıklı tek bir şaşırtıcı albümle (20 Mayıs tarihinde yayınlandı) Day 0′da World Music Sahnesinde Sziget’i kucaklıyor olacak. Tamás Cseh‘in önemi ve etkisini tanıtmaya hiç ihtiyaç yok – onlarca albüm, teatral gösteriler ve filmlere konu olmuş ikonik bir duruş. Onun müziği modayı değiştiren gelgitler yaratıyor, etkisi geçtiğimiz 35 yıl içinde her daim mevcut. Keşfedilmeyi bekleyen sadece bir yaklaşım kaldı;  henüz çağdaş pop müzik sanatçıları üzerindeki etkisini tam olarak bilmiyoruz. László Távolodó Marton tarafından düzenlenen bu yeni albüm ve konserleri bunu görmemizi sağlayacak, ona şüphe yok. Çeşitli sanatçılar farklı türlerle karşımıza çıkacak ve hepsi kendi tarzında Tamás Cseh şarkılarını yeniden yorumlayacaklar. Line up’daki isimler arasında Heaven Street Seven, Csík grup Péterfy Bori & Love Band, PASO, János Másik, Napra, Bin-Jip, Kistehén bandı, András Lovasi, Bea Palya, Balaton, Quimby, Besh o Drom, Legát, Szilvia özellikleri Bognár ve Ágnes Herczku, Etnofon Zenei Társulás ve Evelin Tóth ve Zoltán Lantos var. Her sanatçı orjinal bir kaç şarkının yanısıra bir Tamás Cseh şarkısı yorumlayacak, Sziget’in day 0′unda bu beş saatlik konser için sabırsızlanıyoruz.